RSS

Sağ eli temiz işlerde, sol eli pis işlerde kullanmak

08 Şub

Ahmed b. Hanbel’in, İshak b. Râhûye’nin Müsned’lerinde; Ebu Davud’un, Beyhakî’nin Sünen’lerinde geçen bir hadis-i şerifte Aişe validemiz şöyle demektedir: “Efendimiz (s.a.v.)’in sağ eli, temizlik ve yemek içindi; sol eli de hela ve onun gibi işler içindi”  («كَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيُمْنَى لِطُهُورِهِ وَطَعَامِهِ، وَكَانَتْ يَدُهُ الْيُسْرَى لِخَلَائِهِ، وَمَا كَانَ مِنْ أَذًى»،)

Bunun dışında sol taraf, birçok hadis-i şerifte şeytanla ilişkilendirilmiş ve olumsuz bir değerde zikredilmiştir. Örneğin;

  1. İbn Eb’i Şeybe’nin Musannef’inde; Ahmed b. Hanbel’in, Bezzar’ın, Ebu Yala’nın Müsned’lerinde; Nesai’nin, İbn Mace’nin Sünen’lerinde ve İbn Hibban’ın Sahih’inde geçen bir hadis-i şerifte Efendimiz (s.a.v.)’in, Mekke müşriklerinin putları üzerine yemin ettiğini söyleyen kişiye şöyle dediği nakledilmektedir: “3 defa lailahe illallah de ve sol tarafına 3 defa tükür, şeytandan Allah’a sığın. Bir daha da yapma.”

(  قَالَ: ” قُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، ثَلَاثًا، وَانْفُثْ عَنْ شِمَالِكَ ثَلَاثًا، وَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، ثُمَّ لَا تَعُدْ “)

  1. İ. Malik’in Muvatta’ında; Sahihayn’da ve birçok kaynakta geçen bir hadis-i şerifte Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır: “Salih rüya, Cenab-ı Hak’tandır. Karışık rüya ise şeytandandır. Sizden biriniz onu korkutan veya hoşlanmadığı bir rüya gördüğünde soluna 3 defa tükürsün, şeytandan Allah’a sığınsın; ona zarar vermez.”

)«إِنَّ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةَ مِنَ اللَّهِ، وَالْحُلْمَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا يَخَافُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ شِمَالِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ»(

  1. İ. Malik’in Muvatta’ında; Sahih-i Müslim’de; Ebu Davud ve Tirmizi’nin Sünen’lerinde ve birçok kaynakta geçen bir hadis-i şerifte Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır: “Sizden hiçbiriniz sol eliyle sakın yemesin, içmesin, (Müslim’deki Nafi’nin rivayetinde buna ilaveten: almasın, vermesin.) Çünkü şeytan, soluyla yer içer.”

)««لَا يَأْكُلَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ بِشِمَالِهِ، وَلَا يَشْرَبَنَّ بِهَا، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ، وَيَشْرَبُ بِهَا»، قَالَ: وَكَانَ نَافِعٌ يَزِيدُ فِيهَا: «وَلَا يَأْخُذُ بِهَا، وَلَا يُعْطِي بِهَا »(

Kadı Iyaz, Konuyla ilgili olarak Sahih-i Müslim şerhi İkmâlü’l-Mu’lim’de şu açıklamayı yapar: “Efendimiz (s.a.v.), sağ elle yemeyi ve içmeyi emretmiş, sol elle yemeyi ve içmeyi yasaklamıştır. Nafi’nin rivayetinde de sol ile alıp vermeyi de yasaklamıştır. Birçok meselede, sünneti olduğu üzere benzerlerini emretmiştir. Zaten her işinde sağ tarafından yapmayı sevdiği hadislerde sabit olduğu gibi ‘yümn/sağ’ kelimesinde de bereket vardır. Allah (c.c.) de ashabul yemine övgüde bulunmuş, onları “sağ/yemin” ile ifade etmiştir. Çünkü onlar hem kitaplarını sağ taraftan alacak oldukları için hem de Arş’ın sağ tarafında olacakları için onları ‘sağ’ ile şereflendirmiştir. Araplar hayırlı olan her şeyi sağa nisbet ederler. Hayırsız olan şeyleri de sol tarafa nisbet ederler, uğursuz oldukları için. Zaten Allah (c.c.) de sol ashabını, ashabul meşeme olarak ifade etmiştir.” Kadı Iyaz, Meşarıku’l-Envar’da da hoş görülmeyen her şeye şu’m (uğursuzluk) denildiğini söyler. İmam Buhari’nin şu sözü de bu düşünceyi destekler niteliktedir: “sol ele, (uğursuzluk kökünden türeyen bir kelime olan) şü’mâ denir, sol tarafa da eş’em denir.”

Son olarak bugün bile hem Türkiye’de hem batıda kullanılan sağcılar ve solcular tabirleri, insanlığın irfanındaki ortak kabulü gösterir ki; “sağ” ehl-i dîni, “sol” da şeytanın avanesi olan dinsizleri temsil etmektdir. Bu nedenle, taharette sol elin kullanılması, abdestte burun yıkamada yine sol elin kullanılması gibi hem fıkhî meselelerde hem edep-adap meselelerinde hem de genel olarak İslam kültüründe sol el pis işlerde tercih edilmiştir.

 
Yorum yapın

Yazan: 08 Şubat 2016 in AHLAK, HADİS-İ ŞERİF

 

Etiketler: , , , ,

Evet görüşünüzü alabilir miyim?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: